İLETİŞİM
Aile Hukuku

Türk Eşi Olan Birleşik Krallık ve İrlanda Vatandaşları İçin Kapsamlı Boşanma Rehberi

2025-11-04 04:56 Milletlerarası Yetki ve Uygulanacak Hukuk Uluslararası Mal Rejimi ve Tasfiye Yabancı Mahkeme Kararlarının Tanınması Yabancılar İçin Türkiye'de Aile Hukuku Çocuk Kaçırma ve Uluslararası Velayet Nafaka ve Tazminat (Sınır Ötesi)

Türk Eşi Olan Birleşik Krallık ve İrlanda Vatandaşları İçin Kapsamlı Boşanma Rehberi

Giriş: Türk Vatandaşı ile Evli Olan Birleşik Krallık ve İrlanda Vatandaşları İçin Kapsamlı Boşanma Rehberi

Bir evliliğin sona ermesi son derece zorlu bir süreçtir ve bu süreç uluslararası sınırları, kültürleri ve hukuk sistemlerini aştığında katlanarak daha karmaşık hale gelir. Bir Türk vatandaşı ile evli olan Birleşik Krallık ve İrlanda vatandaşları için boşanma sürecini yönetmek, her birinin yetki, mali uzlaşmalar ve çocuk velayeti konusunda kendi kurallarına sahip olduğu iki farklı hukuki çerçevenin derinlemesine anlaşılmasını gerektirir. Bu tür davalarda alınan ilk kararlar - özellikle boşanma davasının nerede açılacağı - geniş kapsamlı ve genellikle geri döndürülemez sonuçlar doğurabilir.
Bu rehber, Birleşik Krallık-Türkiye boşanmalarını yöneten hukuki zeminin kapsamlı ve uzman düzeyinde bir analizini sunmaktadır. Bireyleri haklarını anlamaları, zorlukları öngörmeleri ve bilinçli stratejik kararlar almaları için gereken kritik bilgilerle donatmak üzere tasarlanmıştır. Bu rapor, hayati önem taşıyan yetki seçimini inceleyecek, Türkiye'de boşanma için adım adım bir usul yol haritası sunacak, Türk ve Birleşik Krallık hukukları kapsamındaki mali sonuçların derinlemesine bir karşılaştırmalı analizini yapacak, çocuk velayeti ve uluslararası çocuk kaçırma gibi hassas konuları ele alacak ve bir boşanma kararının her iki ülkede de yasal olarak tanınmasını sağlamanın son ve en önemli adımını detaylandıracaktır.

Bölüm 1: Temel Kararlar - Boşanma Davanıza Nereden Başlamalısınız?

Uluslararası bir boşanmanın ilk ve en önemli aşaması iki temel soruyu içerir: Hangi ülkenin mahkemeleri davaya bakacak (yetki) ve hangi ülkenin kanunları davayı çözmek için uygulanacak (uygulanacak hukuk). Bu soruların cevapları, ayrılığın tüm hukuki ve mali seyrini belirleyecektir.

1.1. Yetki Seçimi: Türkiye mi, Birleşik Krallık mı? En Kritik Karar

Birçok Birleşik Krallık-Türkiye evliliğinde, her iki ülkenin de boşanma davasına bakmak için meşru bir hukuki dayanağı olabilir. Bu eş zamanlı yetki, hukuki işlemleri ilk başlatan eşin tercih ettiği hukuk sistemini etkin bir şekilde güvence altına alabileceği bir durum yaratır; bu kavram "forum alışverişi" (forum shopping) olarak bilinir. Bu bir kolaylık meselesi değil; boşanmanın mali sonucunu doğrudan etkileyen derin bir stratejik eylemdir.

Türk Aile Mahkemelerinde Yetkinin Kurulması

Türk hukuku, yabancı bir vatandaşı içeren boşanma davalarında Aile Mahkemelerinin yetkili sayılması için çeşitli gerekçeler sunar. Yetki şu durumlarda kurulabilir:
  • Eşlerden en az birinin, nerede yaşadığına bakılmaksızın, Türk vatandaşı olması. Bu, Birleşik Krallık'ta yaşayan bir Türk eşin Türkiye'de boşanma davası açabileceği anlamına gelir.
  • Her iki eşin de yabancı uyruklu olması ancak Türkiye'de ikamet etmesi.
Davanın açılması gereken özel mahkeme, Türk Medeni Kanunu'nun (TMK) 168. maddesi ile belirlenir. Bu madde, eşlerden birinin ikametgahı veya davanın açılmasından önce son altı aydır birlikte yaşadıkları yer mahkemesine yetki verir. Bu kural, bir tarafın eşi yurt dışında ikamet etse bile Türkiye'de dava açma kabiliyetini güçlendirir.

İngiltere ve Galler'de Yetkinin Kurulması

İngiltere ve Galler mahkemeleri, yerleşim yeri (domicile) veya mutat mesken (habitual residence) kavramlarına dayanarak yetkiyi kabul edebilir. Genel olarak, yetki şu durumlarda kurulabilir:
  • Her iki eşin de son mutat meskeni İngiltere ve Galler'de idiyse ve biri hala orada ikamet ediyorsa.
  • Davalının mutat meskeni İngiltere ve Galler'de ise.
  • Davacının mutat meskeni İngiltere ve Galler'de ise ve başvurudan hemen önce en az bir yıl orada ikamet etmişse.
  • Davacının yerleşim yeri ve mutat meskeni İngiltere ve Galler'de ise ve en az altı aydır orada ikamet etmişse.
  • Her iki eşin de yerleşim yeri İngiltere ve Galler'de ise.

"İlk Dava Açma Yarışının" Stratejik Önemi

Eş zamanlı yetkinin varlığı, boşanma davasının nerede açılacağı kararının, evlilik mallarını bölmek için iki temelden farklı sistem arasında bir seçim olduğu anlamına gelir. İlk dava açmak sadece usuli bir adım değil; en avantajlı mali sonucu sunan hukuki çerçeveyi kilitlemeyi amaçlayan önleyici bir hamledir.
Yasal bir mal rejimine tabi olan Türk sistemi, neyin bölünebilir olup neyin olmadığı konusunda öngörülebilirlik ve net kurallar sunar. Evlilikten önce sahip olunan veya evlilik sırasında miras kalan malları sıkı bir şekilde korur. Bu nedenle, önemli evlilik öncesi varlıklara sahip olan daha yüksek gelirli bir eş, bölünebilir mal varlığını "edinilmiş mallar" ile sınırladığı ve bu malları %50/%50 oranında böldüğü için Türk sistemini tercih edebilir.
Buna karşılık, İngiltere ve Galler'deki hukuk sistemi takdire dayalıdır ve 1973 tarihli Evlilik Davaları Yasası'nın 25. bölümü uyarınca bir "hakkaniyet" ilkesi tarafından yönlendirilir. Bir İngiliz mahkemesi, mali açıdan daha zayıf olan tarafın "ihtiyaçlarını" karşılamak için, ne zaman veya nasıl edinildiğine bakılmaksızın tüm varlıklara bakma yetkisine sahiptir. Çocuk yetiştirmek için kariyerini feda etmiş ve gelecekte daha büyük ihtiyaçları olan bir eş, İngiltere'de varlıkların yarısından fazlasını ve daha uzun süreli eş nafakasını içerebilecek önemli ölçüde daha elverişli bir uzlaşma alabilir. Bu nedenle, "mahkemeye koşma yarışı", oyunun mali kurallarını belirleme yarışıdır.

1.2. Uygulanacak Hukuk: Kimin Kuralları Geçerli Olacak?

Yetki bir kez kurulduktan sonra, mahkeme boşanma, nafaka ve velayet konularında hangi ülkenin maddi hukuk kurallarının uygulanacağını belirlemelidir. Burada da Türkiye ve Birleşik Krallık'ın yaklaşımları önemli ölçüde farklılık göstermektedir.

Türk Mahkemelerinin Uygulanacak Hukuku Nasıl Belirlediği (MÖHUK Madde 14 Hiyerarşisi)

Türk mahkemeleri otomatik olarak Türk hukukunu uygulamaz. Bunun yerine, uygulanacak hukuku belirlemek için Milletlerarası Özel Hukuk ve Usul Hukuku Hakkında Kanun'un (MÖHUK, Kanun No: 5718) 14. maddesinde belirtilen üç aşamalı bir hiyerarşiyi takip ederler. Mahkeme şunları uygular:
  1. Eşlerin ortak milli hukuku. Bu, her iki eşin de aynı vatandaşlığa sahip olması durumunda (örneğin, her ikisi de İngiliz vatandaşı ise) uygulanır.
  2. Ortak mutat mesken hukuku. Eşlerin farklı vatandaşlıklara sahip olması durumunda (örneğin, İngiliz ve Türk), mahkeme en son birlikte yaşadıkları ülkenin hukukunu uygular.
  3. Türk hukuku (lex fori). Eşlerin farklı vatandaşlıklara sahip olması ve ortak bir mutat meskenlerinin bulunmaması durumunda, varsayılan olarak Türk hukuku uygulanır.
Bu hiyerarşi karmaşık görünse de, tipik bir Birleşik Krallık-Türkiye evliliğindeki pratik uygulaması genellikle basittir. Son ortak mutat meskeni Türkiye'de olan bir Türk vatandaşı ile evli bir İngiliz vatandaşı için, ilk iki test Birleşik Krallık hukukunu işaret etmez. Ortak bir vatandaşlıkları olmadığı ve son ortak ikametgahları Birleşik Krallık'ta olmadığı için, mahkeme üçüncü aşamaya geçecek ve boşanmanın tüm maddi yönlerine Türk hukukunu uygulayacaktır. Bu, Türkiye'de boşanan bir Birleşik Krallık vatandaşının, davasının - boşanma sebeplerinden mal paylaşımına kadar - Türk hukuku ilkelerine göre karara bağlanacağını beklemesi gerektiği anlamına gelir.

Birleşik Krallık Mahkemelerinin Yerel Hukuku Nasıl Uyguladığı (Lex Fori)

İngiltere ve Galler'deki yaklaşım daha basittir. Bir İngiliz mahkemesi bir boşanma davasında yetkiyi kabul ederse, eşlerin vatandaşlıklarına veya nerede evlendiklerine bakılmaksızın davaya İngiliz hukukunu uygular.

Kamu Düzeni İstisnası

Türk hukukunda önemli bir güvence mevcuttur. Bir Türk mahkemesi, MÖHUK hiyerarşisi tarafından dikte edilse bile, bir yabancı hukuk hükmünün "Türk kamu düzenine açıkça aykırı" bulunması durumunda bu hükmü uygulamayı reddedecektir. Bu, Türk adaletinin temel ilkelerinin başka bir ülkenin kanunlarının uygulanmasıyla ihlal edilmemesini sağlar.

Bölüm 2: Türkiye'de Boşanma Süreci: Birleşik Krallık Vatandaşları İçin Adım Adım Rehber

Türkiye'de boşanma davası açan bir Birleşik Krallık vatandaşı için, ister kendi tercihiyle ister eşinin orada dava açması nedeniyle olsun, usuli adımları anlamak hayati önem taşır. Doğru hukuki temsil ve hazırlık ile tüm süreci Birleşik Krallık'tan yönetmek mümkündür.

2.1. Yurt Dışından Dava Açma

Vekaletname: Temel İlk Adım

Birleşik Krallık'ta ikamet eden bir kişi, Türkiye'deki bir avukata boşanma davası açma ve mahkemede kendisini temsil etme yetkisi veren özel bir vekaletname düzenleyebilir. Bu, Birleşik Krallık'ta bulunan tarafın çoğu duruşmada fiziken bulunmasına gerek kalmadan tüm davanın yönetilmesini sağlar. Bu özel vekaletname Türkçe olarak hazırlanmalı ve Birleşik Krallık'taki bir Türk Konsolosluğu'nda (örneğin, Londra'da) düzenlenmelidir.

Belge Hazırlığı ve Yasallaştırma

Türkiye'de bir boşanma davası açılmadan önce, evliliğin Nüfus Müdürlüğü'ne resmi olarak tescil edilmesi gerekir. Evlilik Birleşik Krallık'ta gerçekleştiyse, orijinal evlilik cüzdanı tek başına Türkiye'de resmi kullanım için geçerli değildir. "Apostil" adı verilen bir süreçle yasallaştırılması gerekir.
Apostil, Birleşik Krallık Dışişleri, Milletler Topluluğu ve Kalkınma Ofisi (FCDO) tarafından verilen ve belgenin Türkiye de dahil olmak üzere 1961 Lahey Sözleşmesi'ne üye diğer ülkelerde kullanılmak üzere doğruluğunu onaylayan resmi bir sertifikadır. Apostil alındıktan sonra, belgenin Türk makamlarına sunulmak üzere resmi olarak Türkçe'ye çevrilmesi ve noter tarafından onaylanması gerekir.

2.2. Anlaşmalı ve Çekişmeli Boşanma

Türk hukuku, boşanma için çok farklı zaman çizelgeleri ve karmaşıklık düzeyleri olan iki ayrı yol sunar.

Anlaşmalı Boşanma

Bu, genellikle tek bir mahkeme duruşmasında sonuçlanan en verimli ve dostane yoldur. Aşağıdaki koşulların karşılanması gerekir:
  • Evliliğin en az bir yıl sürmüş olması.
  • Her iki eşin de birlikte başvurması veya bir eşin diğerinin dilekçesini kabul etmesi.
  • Her iki eşin de mal paylaşımı, çocuk velayeti ve mali destek dahil olmak üzere boşanmanın tüm sonuçları üzerinde anlaşması.
Bu anlaşma, bir avukat tarafından hazırlanan, her iki tarafça imzalanan ve mahkemeye onay için sunulan yazılı bir Boşanma Protokolü ile resmileştirilir. Hâkimin rolü, anlaşmanın adil ve özgür iradeyle yapıldığından emin olmaktır. Bir avukat vekaletname ile bir tarafı çoğu konuda temsil edebilse de, kanun hâkimin protokoldeki rızalarını teyit etmek için her iki eşi de duruşmada bizzat dinlemesini gerektirir.

Çekişmeli Boşanma

Eşler boşanma şartları üzerinde anlaşamazlarsa veya bir taraf boşanmak istemezse, süreç çekişmeli bir davaya dönüşür. İngiltere ve Galler'de artık mevcut olan "kusursuz" sistemin aksine, Türkiye'de çekişmeli bir boşanma genellikle dava açan eşin, Türk Medeni Kanunu'nda (Madde 161-166) belirtilen özel hukuki gerekçelere dayanarak diğer eşin kusurlu olduğunu kanıtlamasını gerektirir.
Bu, birçok Birleşik Krallık vatandaşı için önemli bir hukuki ve kültürel engel teşkil eder. Süreç, evliliğin bozulduğuna dair basit bir beyan değildir; genellikle aşağıdaki gerekçelerden birini kanıtlamak için delil ve tanık beyanı sunmayı gerektiren çekişmeli bir yargılamadır:
  • Zina
  • Hayata kast, pek kötü veya onur kırıcı davranış
  • Suç işleme ve haysiyetsiz hayat sürme
  • Terk (en az altı ay)
  • Akıl hastalığı
  • Evlilik birliğinin temelinden sarsılması (bu, evliliğin devamının davacı için artık katlanılmaz olduğunu kanıtlayan önemli deliller gerektirir).
Türk Anayasası, aile birliğinin korunmasına büyük önem verir ve mahkemeler çekişmeli bir davada kolayca boşanma kararı vermezler. İspat yükü, mahkemeyi evliliğin kurtarılamayacağına ikna etmek için dava açan eşin üzerindedir. Bu, süreci uzun, masraflı ve duygusal olarak yorucu hale getirebilir.

2.3. Duruşmadan Kesin Karara

Çekişmeli bir davada, dilekçe verildikten sonra mahkeme belgeleri diğer eşe tebliğ eder. Davalı Birleşik Krallık'ta yaşıyorsa, bu işlem Dışişleri Bakanlığı ve Türk Konsolosluğu aracılığıyla resmi kanallardan yapılır ve bu süreç önemli gecikmelere neden olabilir. Mahkeme daha sonra delilleri ve tanık beyanlarını dinlemek için bir dizi duruşma yapar.
Hâkim bir karar verdiğinde, kısa bir gerekçesiz karar açıklanır. Mahkemenin daha sonra ayrıntılı, gerekçeli kararı yazmak için bir aya kadar süresi vardır. Bu ayrıntılı karar her iki tarafa (veya avukatlarına) resmi olarak tebliğ edildikten sonra, itiraz için iki haftalık bir süre vardır. İtiraz edilmezse, boşanma kararı kesinleşir. Son adım, avukatın kesinleşmiş kararı Nüfus Müdürlüğü'ne tescil ettirmesidir; bu noktada tarafların resmi medeni durumu "boşanmış" olarak değiştirilir.

Bölüm 3: Mali Uzlaşma - İki Sistemin Hikayesi

Türk ve Birleşik Krallık hukuk sistemleri arasındaki en önemli ayrım alanı - ve stratejik "forum alışverişinin" birincil itici gücü - evlilik mallarının paylaşımına yaklaşımdır. Türkiye yasal, formüle dayalı bir sistem kullanırken, İngiltere ve Galler "adil" bir sonuca ulaşmak için geniş bir yargı takdirine dayanır.

3.1. Türk Hukukuna Göre Mal Paylaşımı: "Edinilmiş Mallara Katılma" Rejimi

1 Ocak 2002'den sonra yapılan herhangi bir evlilik için, Türkiye'deki varsayılan evlilik mal rejimi "edinilmiş mallara katılma" rejimidir. Bu sistem, çiftin farklı bir rejim seçmek için resmi, noter onaylı bir anlaşma imzalamadığı sürece otomatik olarak uygulanır. Bu rejim kapsamındaki malların tasfiyesi, boşanma kararı kesinleştikten sonra açılan ayrı bir davadır.
Bu rejimin temel ilkesi, malların iki ayrı kategoriye ayrılmasıdır:

"Kişisel Mallar"

Bu kategori, yalnızca bir eşe ait olduğu kabul edilen ve boşanma sırasında paylaşıma tabi olmayan malları içerir. Bunlar, malik eşin tek mülkiyeti olarak kalır. Kişisel mallar şunları içerir:
  • Bir eşin evlenmeden önce sahip olduğu mallar.
  • Bir eşin evlilik sırasında miras veya hediye yoluyla edindiği mallar.
  • Kişisel kullanıma yönelik eşyalar.
  • Kişisel (manevi) zararlar için alınan tazminatlar.

"Edinilmiş Mallar"

Bu kategori, evlilik sırasında eşlerden herhangi birinin emeği veya çabası karşılığında edindiği tüm malları içerir. Bu mallar, evlilik birliğinin ortak ürünü olarak kabul edilir ve boşanma sırasında, ilgili borçlar düşüldükten sonra eşit (%50/%50) paylaşıma tabidir. Edinilmiş mallar şunları içerir:
  • Maaşlar, ücretler ve ticari karlar.
  • Sosyal güvenlik veya emeklilik fonlarından yapılan ödemeler.
  • Edinilmiş fonlarla satın alınan mallar (örneğin, maaşlarla alınan bir aile arabası veya evi).
Önemli bir nokta, kişisel mallardan elde edilen gelirlerin (örneğin, evlilik öncesi bir daireden kira geliri veya miras kalan hisselerden temettüler) de edinilmiş mal olarak sınıflandırılması ve paylaşıma tabi olmasıdır.
Yasal karine, bir eşin "kişisel mal" kategorisine girdiğini kanıtlayamadığı sürece, evlilik sırasında elde edilen tüm malların edinilmiş mal olduğudur.

Türkiye'deki Taşınmazlar Üzerinde Münhasır Yetki

Türk hukukunun kritik ve pazarlık edilemez bir kuralı, mahkemelerinin Türkiye'de bulunan taşınmaz malların (gayrimenkul) paylaşımı üzerinde münhasır yetkiye sahip olmasıdır. Bir Birleşik Krallık mahkemesinin Türkiye'deki bir mülkün satışını veya devrini emreden bir kararı yasal olarak uygulanamaz. Bu nedenle, çiftin Türkiye'de önemli gayrimenkulleri varsa, mal paylaşımının bir Türk mahkemesi tarafından ele alınması pratik olarak zorunludur.

3.2. İngiltere ve Galler'de Mal Paylaşımı: 25. Bölümün "Hakkaniyet" İlkesi

İngiltere ve Galler'deki yaklaşım temelden farklıdır. Mal paylaşımı için katı, yasal bir formül yoktur. Bunun yerine, mahkeme 1973 tarihli Evlilik Davaları Yasası'nın 25. bölümü tarafından yönlendirilir; bu bölüm, hâkime davanın tüm koşullarını göz önünde bulundurma ve "adil" bir sonuca varma görevi yükler.
Mahkemenin ilk dikkate aldığı husus, reşit olmayan çocukların refahıdır. Bunun ötesinde, takdir yetkisini yönlendirmek için sekiz temel faktörden oluşan ve bunlarla sınırlı olmayan bir listeyi göz önünde bulundurmalıdır:
  • Gelir, Kazanma Kapasitesi, Mülkiyet ve Mali Kaynaklar
  • Mali İhtiyaçlar, Yükümlülükler ve Sorumluluklar
  • Yaşam Standardı
  • Yaş ve Evlilik Süresi
  • Fiziksel veya Zihinsel Engellilik
  • Aileye Katkılar
  • Davranış (sadece istisnai durumlarda dikkate alınır)
  • Kaybedilen Faydaların Değeri
"Eşitlik ölçütü", özellikle uzun evliliklerde evlilik mallarının %50/%50 oranında bölünmesinin başlangıç noktası olduğunu öne sürse de, mahkeme tarafların ihtiyaçlarını karşılamak için bu orandan sapacaktır.

3.3. Eş Desteği ve Tazminat

Türkiye'de Nafaka

Türk hukuku, boşanma sonucunda yoksulluğa düşecek olan eşe verilebilecek "Yoksulluk Nafakası"na izin verir. Hak kazanabilmek için, talep eden eşin evliliğin sona ermesinde daha fazla kusurlu olmaması gerekir. Bu destek teorik olarak süresiz olabilir, ancak "yoksulluğa düşme" eşiği karşılanması gereken önemli bir şarttır.

İngiltere ve Galler'de Eş Nafakası

İngiliz yaklaşımı daha esnektir. Eş nafakası, alıcının ihtiyaçlarına ve ödeyen tarafın ödeme gücüne göre verilir. Amaç genellikle, alıcının mali bağımsızlığa ulaşmasını sağlamak için bir geçiş dönemi boyunca destek sağlamaktır. Miktar ve süre tamamen takdire bağlıdır ve 25. bölüm faktörlerine göre belirlenir.

Bölüm 4: Uluslararası Boşanmada Çocuklar - Velayet ve Kaçırma Riskleri

Uluslararası bir boşanmada çocuklar söz konusu olduğunda, riskler son derece yüksektir. Velayet, kişisel ilişki ve uluslararası çocuk kaçırma riski etrafındaki hukuki ve duygusal karmaşıklıklar, hem yerel yasaların hem de uluslararası anlaşmaların dikkatli bir şekilde yönetilmesini gerektirir.

4.1. Çocuk Velayeti: Türkiye'nin "Tek Başına Velayet" İlkesi ve Birleşik Krallık'ın "Refah" Yaklaşımı

Türk Yaklaşımı

Tarihsel olarak ve Türk Medeni Kanunu (Madde 336) uyarınca, boşanma durumunda varsayılan pozisyon, diğer ebeveynin ebeveynlik yetkisini tamamen dışlayarak tek başına velayetin bir ebeveyne verilmesi olmuştur. Velayeti almayan ebeveyne genellikle kişisel ilişki kurma hakkı (ziyaret hakları) tanınır. Mahkemenin kararı her zaman "çocuğun üstün yararı" ilkesi tarafından yönlendirilir.
Tek başına velayet norm olmaya devam etse de, Türk içtihatları gelişmektedir. Çocuğun her iki ebeveynle de ilişki kurma hakkını vurgulayan uluslararası insan hakları sözleşmelerinden etkilenen Türk mahkemeleri, belirli durumlarda ortak velayete izin vermeye başlamıştır.

Birleşik Krallık Yaklaşımı (İngiltere ve Galler)

İngiltere ve Galler'deki yasal çerçeve, çocuğun refahının mahkemenin öncelikli düşüncesi olduğunu belirten 1989 tarihli Çocuklar Yasası tarafından yönetilmektedir. Tek başına velayet lehine bir karine yoktur. Bunun yerine, mahkemeler çocuğun istekleri ve duyguları, fiziksel, duygusal ve eğitimsel ihtiyaçları gibi faktörleri içeren "Refah Kontrol Listesi" tarafından yönlendirilir.

4.2. Lahey Sözleşmeleri: Uluslararası Güvenlik Ağı

Uluslararası çocuk kaçırma sorununa karşı mücadele etmek için, hem Birleşik Krallık'ın hem de Türkiye'nin imzacısı olduğu bir uluslararası hukuk çerçevesi mevcuttur.

1980 Tarihli Lahey Çocuk Kaçırma Sözleşmesi

Bu, mutat meskeninin bulunduğu ülkeden haksız yere götürülen veya alıkonulan bir çocuğun derhal iadesini sağlamak için tasarlanmış birincil uluslararası belgedir. Amacı, bir velayet anlaşmazlığının esasına karar vermek değil, çocuğu mutat meskeninin yargı yetkisine iade etmektir.

1996 Tarihli Lahey Çocuk Koruma Sözleşmesi

Bu sözleşme, 1980 Kaçırma Sözleşmesi'ni tamamlar ve daha geniş bir kapsama sahiptir. Bir ülkenin yetkililerinin bir çocuğun refahı hakkında uzun vadeli kararlar (örneğin, velayet ve kişisel ilişki kararları) alma yetkisine sahip olduğu konusunda net kurallar koyar.

Bölüm 5: Boşanmanızın Küresel Olarak Tanınmasını Sağlamak

Bir boşanma kararı almak son adım değildir. Boşanmanın hem Türkiye'de hem de Birleşik Krallık'ta yasal olarak etkili olması için, bir ülkeden alınan kararın diğeri tarafından resmi olarak tanınması gerekir.

5.1. Birleşik Krallık Boşanma Kararının Türkiye'de Tanınması

Bir Birleşik Krallık mahkemesinden alınan nihai bir boşanma kararı Türkiye'de otomatik olarak geçerli değildir. Tanınması için iki prosedürden birinin izlenmesi gerekir.

"Tanıma ve Tenfiz" Davası

Bu standart yargı yoludur. Birleşik Krallık kararının tanınması (tanıma) ve mali hükümler içeriyorsa tenfizi (tenfiz) için bir Türk Aile Mahkemesi'nde yeni, ayrı bir dava açılmalıdır. Türk mahkemesi, Birleşik Krallık boşanmasının esasını yeniden incelemez; rolü, Türk Uluslararası Özel Hukuku kapsamındaki belirli usuli koşulların karşılanıp karşılanmadığını doğrulamaktır.

Türk Konsoloslukları Aracılığıyla İdari Yol

Daha yeni ve basitleştirilmiş bir prosedür, bir yabancı boşanma kararının mahkeme davası olmaksızın idari olarak tescil edilmesine olanak tanır. Ancak bu yol, yalnızca her iki eski eşin de birlikte başvurması durumunda kullanılabilir.

5.2. Bir Türk Boşanma Kararının Birleşik Krallık'ta Tenfizi

Bir Türk kararının İngiltere ve Galler'de tenfizi daha karmaşık bir iştir. Türk boşanma kararlarının otomatik tescili için ikili bir anlaşma veya yasal bir düzenleme yoktur. Bu nedenle, tenfiz teamül hukuku rejimi altında ilerler. Bu, Türk kararını elinde bulunduran tarafın İngiliz Yüksek Mahkemesi'nde yeni bir dava açmasını gerektirir.

Bölüm 6: Yargı Alanı Farklılıkları ve Sonuç Tavsiyeleri

Kullanıcının sorgusu özellikle İngiltere, İrlanda ve İskoçya'yı belirtmiştir. Bunların birbirinin yerine geçebilecek yargı alanları olmadığını; farklı hukuk sistemlerine sahip olduklarını kabul etmek hayati önem taşır.

6.1. İskoç, Kuzey İrlandalı ve İrlanda Cumhuriyeti Vatandaşları İçin Temel Farklılıklar

  • İskoçya: İngiltere ve Galler'den ayrı bir hukuk sistemine sahiptir.
  • Kuzey İrlanda: Aile hukuku, İngiltere'deki 25. bölüm faktörlerine benzer mali hüküm faktörlerine sahip olsa da, bunlar farklı bir yasal çerçeve içinde uygulanır.
  • İrlanda Cumhuriyeti: Ayrı bir egemen ulus ve Avrupa Birliği üyesidir. Birleşik Krallık'ın bir parçası değildir. Aile hukuku, evliliğe dayalı aileye özel koruma sağlayan Anayasasına dayanmaktadır.

6.2. Birleşik Krallık/İrlanda Vatandaşları İçin Stratejik Tavsiyeler

Bir Birleşik Krallık-Türkiye boşanmasını yönetmek, hukuki ve stratejik bir mayın tarlasıdır. Aşağıdaki sonuç tavsiyeleri büyük önem taşımaktadır:
  • Derhal Uzman Hukuki Danışmanlık Alın: Bu, atılacak en önemli tek adımdır.
  • "İlk Dava Açanın" Gücünü Anlayın: "Mahkemeye koşma yarışı" gerçektir ve derin sonuçları vardır.
  • Bir Evlilik Sözleşmesi Düşünün: Bir Birleşik Krallık-Türkiye evliliğine giren çiftler için bir evlilik sözleşmesi önemli bir kesinlik sağlayabilir.
  • Boşanma Sonrası Tanımayı Önceliklendirin: Karar verildikten sonra boşanmayı tamamlanmış saymayın. Diğer ülkede tanıma ve tenfiz süreci, pazarlık edilemez bir son adımdır.

Hukuki İletişim

Av. Thomas Andreas Di Constantinople

Türkiye Barolar Birliği Sicil No: 81747

Ara E-posta WhatsApp

Dil Seçenekleri

TR EN FR RU